Hasankeyf Panoraması
12.000 YILLIK MEDENİYET • DİCLE HAVZASI & RAMAN

Zamanın Başlangıcından Kara Altının Kalbine

Dicle Nehri'nin yonttuğu kanyonlarda 12 bin yıl boyunca yaşayan kadim mağara şehri Hasankeyf'ten, 1948'de Raman Dağı'nda Türkiye'nin kaderini değiştiren petrol kuyularına kadar Batman'ı tüm gerçekliğiyle keşfedin.

12.000+
Yıllık Tarih
1948
Raman-8 Kuyusu
38.6 m
Malabadi Kemeri
2.977 m
Mereto Zirvesi
6 İlçe
Kadim Coğrafya
HER BÖLÜMDE AYRI BİR DÜNYA

Batman Keşif Vitrini

Sayfalarca süren kapsamlı içeriğiyle Batman'ın her alanını detaylıca inceleyebileceğiniz özel bölümler.

Hızlı Arama: • • • •
Zeynel Bey Türbesi Hasankeyf 12.000 Yıllık Tarih

Hasankeyf & Kanyon

Zeynel Bey Türbesi'nin taşınma mucizesi, 6.000 kaya mağarası, Er-Rızk Camii ve yeni Arkeopark Açık Hava Müzesi.

Bölümü İncele →
Raman Petrol Sahaları 1948 Raman-8

Kara Altın: Petrol Mirası

8 Mart 1948 Raman-8 kuyusunun fışkırması, Türkiye'nin ilk rafinerisi ve İluh köyünden doğan sanayi kenti.

Bölümü İncele →
Malabadi Köprüsü 1147 Artuklu

Malabadi Köprüsü

38.6 metrelik kemeriyle dünyanın en geniş taş kemerli köprülerinden biri; türkülerin ve Fatma Hatun aşkının anıtı.

Bölümü İncele →
Batman Müzesi ve Arkeoloji En Eski Oyun Taşları

Müze & Arkeoloji

M.Ö. 10.500 Hallan Çemi neolitik köyü, 5.000 yıllık Başur Höyük figüratif oyun taşları ve Roma mirası.

Bölümü İncele →
Batman Şehir Merkezi Merkez & 5 İlçe

Batman'ın 6 İlçesi

Merkez, Hasankeyf, Kozluk, Sason (Mereto), Beşiri (Mor Kiryakus) ve Gercüş'ün tarihi konakları ile bağları.

Bölümü İncele →
Batman Yaban Hayatı Yeniden Keşfedilen Tür

Doğa & Endemik Canlılar

Batman Bantlı Çöpçü Balığı'nın mucizevi yeniden keşfi, Raman çizgili sırtlanları ve Dicle nehri faunası.

Bölümü İncele →
Batman Büryan Kebabı Mezopotamya Sofrası

Batman Mutfağı

Kuyu tandırında 4 saat pişen büryan kebabı, sac şamböreği, dağ reyhanlı kütülk, perde pilavı ve Sason çileği.

Bölümü İncele →
Batman Rotaları 1, 2 ve 3 Günlük

Gezi ve Rota Rehberi

Zamanı en iyi şekilde değerlendirebileceğiniz rota planları, mevsimsel tavsiyeler ve fotoğrafçılara özel seyir noktaları.

Bölümü İncele →
ARKEOLOJİ TARİHİNDE BİR DÖNÜM NOKTASI — M.Ö. 10.500

Hallan Çemi Höyüğü: İnsanlığın İlk Köyü

Batman'ın Kozluk ilçesi yakınlarında, Sason Çayı vadisinde yer alan Hallan Çemi Höyüğü, arkeoloji dünyasını sarsan en kritik keşiflerden biridir. Yaklaşık 12.500 yıl öncesine tarihlenen bu yerleşim; insanların avcı-toplayıcılıktan yerleşik köy düzenine geçtiği ve dünyada ilk kez hayvan evcilleştirme (domuz) denemelerinin yapıldığı merkez olarak tescillenmiştir.

Yuvarlak planlı taş yapılar, yaban koyunu kafataslarıyla süslenmiş ritüel alanları ve klorit taşından oyulmuş hayvan figürlü kaplar, bugün Batman Müzesi'nin en gözde hazineleri arasında sergilenmektedir.

M.Ö. 10.500
Dünyanın En Eski Neolitik Köylerinden Biri
Göbeklitepe ile çağdaş hatta bazı tabakaları daha eski olan Hallan Çemi, Batman'ın uygarlık tarihindeki öncülüğünü kanıtlar.
RAMAN DAĞI'NDAN DOĞAN SANAYİ

Kara Altının Başkenti:
Raman-8 ve Batman Petrolü

Batman, Türkiye'de petrolün adıyla özdeşleşmiş tek kenttir. 1940'larda yalnızca 14 haneli küçük bir bucak olan İluh, 8 Mart 1948 tarihinde Raman Dağı'ndaki Raman-8 kuyusundan fışkıran ham petrolle birlikte adeta yeniden doğdu.

1.364 metre derinlikteki Mardin karbonat formasyonundan çıkan 18 API gravitedeki petrol, genç Cumhuriyet'in kendi enerjisini üretme rüyasını gerçeğe dönüştürdü. 1955 yılında kurulan Türkiye'nin ilk rafinerisi ve TPAO Sitesi; tenis kortları, açık hava sinemaları, olimpik havuzları ve Petrolspor ile Batman'ı sadece bir sanayi kenti değil, Cumhuriyet'in en aydınlık kültür merkezlerinden biri haline getirdi.

8 Mart 1948 Raman-8 Kuyusundan petrolün ilk fışkırdığı an
1955 Türkiye'nin ilk rafinerisi: Batman Rafinerisi
Raman Dağı Petrol Kuyusu
Raman Dağı Sahası Türkiye'de ticari ham petrolün çıkarıldığı ve üretime devam eden anıt kuyu sahası
Hasankeyf Kanyon Yerleşimi
Dicle Kanyonu & Hasankeyf Kayalara oyulmuş 6.000 mağara ve neolitik çağdan günümüze taşınan miras
12.000 YILLIK AÇIK HAVA MÜZESİ

Zamanın Şehri:
Hasankeyf & Zeynel Bey

Hasankeyf Höyüğü'nde ortaya çıkarılan bulgular, bu kadim yerleşimin Göbeklitepe ile çağdaş olduğunu ve yaklaşık 12.000 yıl önce insanların burada yerleşik hayata geçtiğini göstermektedir.

Akkoyunlu mirası olan 1473 yapımı Zeynel Bey Türbesi, turkuaz çinileriyle Orta Asya tarzının Anadolu'daki tek örneğidir. 2017 yılında 1.100 ton ağırlığında tek parça halinde SPMT modüler taşıyıcılarla 2 km taşınarak dünya mühendislik tarihine geçmiştir.

Hasankeyf Detay Sayfasına Git →
1147 ARTUKLU BAŞYAPITI

Türkülerin ve Taşın Mucizesi:
Malabadi Köprüsü

Batman Çayı üzerinde 38.6 metrelik kemeriyle zamana meydan okuyan Malabadi Köprüsü; inşa edildiği dönemde dünyanın en geniş taş kemerli köprüsü unvanını kazanmıştır.

Ünlü seyyah Evliya Çelebi, köprünün büyüklüğünü hayretle anlatarak "Ayasofya'nın kubbesi bu köprünün altına girer" demiştir. Kemerin içine yerleştirilmiş pencereli kervancı odaları, ocakları ve kabartma figürleriyle UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ndedir.

Malabadi Köprüsü Sayfasına Git →
Malabadi Kemer Detayı
Malabadi Taş Kemeri 38.6 metrelik sivri kemer açıklığıyla dünya mimarlık harikası
TARİHSEL KRONOLOJİ

Batman'ın 12.000 Yıllık Zaman Tüneli

İnsanlığın ilk köyünden petrolün fışkırmasına ve günümüze uzanan tarihi dönüm noktaları.

M.Ö. 10.500 Neolitik

Hallan Çemi Höyüğü & İlk Yerleşik Hayat

Batman'ın Kozluk ilçesinde dünyada hayvan evcilleştirmenin (yaban domuzu) ilk kez denendiği ve yuvarlak planlı köy evlerinin kurulduğu merkez.

M.Ö. 3100 Erken Tunç Çağı

Başur Höyük: Dünyanın En Eski Masa Oyunu Taşları

Garzan havzasında bulunan 49 adet figüratif taştan oluşan oyun seti; Mısır ve Mezopotamya'daki benzerlerinden bile eski olup Batman Müzesi'ndedir.

M.S. 450 Bizans & Süryani

Mor Kiryakus Manastırı'nın İnşası (Beşiri)

Tur Abdin bölgesinin en kuzeyindeki görkemli manastır; 1.600 yıl boyunca Süryani Hristiyanlığının önemli bir ruhani ve ilim merkezi oldu.

1147 Artuklu Devleti

Malabadi Köprüsü'nün Tamamlanması

Artuklu Hükümdarı Timurtaş tarafından inşa ettirilen 38.6 metrelik sivri taş kemer, döneminin dünya mühendislik harikası oldu.

1473 Akkoyunlu

Zeynel Bey Türbesi'nin Yükselişi

Otlukbeli Savaşı'nda şehit düşen şehzade için yapılan silindirik çinili anıt, Orta Asya mimarisini Dicle kıyısına taşıdı.

8 Mart 1948 Petrol Devrimi

Raman-8 Kuyusunda Petrolün Keşfi

1.364 metre derinlikte fışkıran ham petrol, küçük İluh bucağını bugünkü modern Batman kentine dönüştüren fitili ateşledi.

1990 Vilayet

Batman'ın 72 Numaralı İl Statüsünü Kazanması

Hızla büyüyen nüfusu, rafinerisi ve zengin ilçeleriyle Batman, Türkiye'nin 72. ili olarak tescillendi.

2021 Bilim Dünyası

Batman Bantlı Çöpçü Balığının Yeniden Keşfi

Yaklaşık 50 yıldır soyu tükendi sanılan endemik balık türü, Batman'ın Sarım Çayı'nda canlı olarak tespit edilerek dünya basınına girdi.

COĞRAFİ VE KÜLTÜREL HARİTA

Batman'ın 6 Kadim İlçesi

Dicle havzasından 2.977 metrelik Mereto zirvesine kadar her biri ayrı bir tarih ve kültür hazinesi.

İl Merkezi Rakım: 570 m

Batman Merkez (İluh)

İluh Höyüğü, modern Batman Müzesi, Atatürk Parkı, tarihi TPAO Site Mahallesi ve canlı Gülistan Caddesi ile şehrin kalbi.

Öne Çıkan: Büryan Kebabı & Petrol Tarihi
Şehir Merkezini Keşfet →
12.000 Yıllık Kent Rakım: 540 m

Hasankeyf

Zeynel Bey Türbesi, Er-Rızk Minaresi, Arkeopark Açık Hava Müzesi, 6.000 kaya mağarası ve Dicle kanyonu tekne turları.

Öne Çıkan: Kanyon Mağaraları & Arkeopark
Tarihi Hezo Rakım: 875 m

Kozluk (Hezo)

M.Ö. 400 Kozluk Kalesi, 1512 Hızır Bey Camii, Kandil Kalesi, asırlık doğal kaya tuzlaları ve Hallan Çemi neolitik havzası.

Öne Çıkan: Kozluk Kalesi & Doğal Tuzlalar
Toros Zirveleri Rakım: 910 m - 2.977 m

Sason

2.977 m Mereto Zirvesi, Helkıs Dağı, tescilli aromatik Sason çileği, karakovan dağ balı ve asırlık ceviz bahçeleri.

Öne Çıkan: Tescilli Sason Çileği & Mereto Zirvesi
Garzan Havzası Rakım: 650 m

Beşiri (Garzan)

1.600 yıllık Mor Kiryakus Süryani Manastırı, tarihi Memikan İpek Yolu Köprüsü ve bereketli Garzan Ovası höyükleri.

Öne Çıkan: Mor Kiryakus Manastırı & Memikan
Bağlar & Konaklar Rakım: 950 m

Gercüş

Midyat taş işçiliğine benzer Gercüş Konakları, Hisar Kalesi, Kırkat Göleti ve asırlık Mazrona üzüm bağbozumu bastık geleneği.

Öne Çıkan: Mazrona Üzümü & Taş Konaklar
6 İlçenin Detaylı Kapsamlı Rehberine Git →
BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİK & DÜNYA MİRASI

Batman'ın Saklı Tabiatı:
Endemik Türler & Yaban Hayatı

Batman; güneydeki Dicle kanyonu ile kuzeydeki 2.977 metrelik Mereto zirvesi arasında iki farklı iklim kuşağını birleştiren mucizevi bir ekosisteme sahiptir.

50 yıl boyunca soyu tükendi sanılan ve 2021 yılında Sarım Çayı'nda yeniden keşfedilen Batman Bantlı Çöpçü Balığı, Raman kanyonlarının nadir Çizgili Sırtlanları, Dicle'nin kadim Fırat Kaplumbağası ve Mereto yaylalarının yaban keçileri Batman doğasını dünya çapında ayrıcalıklı kılar.

Doğa ve Yaban Hayatını Keşfet →
Sason Mereto Yaylası
Sason & Mereto Dağ Kuşağı Endemik yayla florası, ters laleler ve zengin yaban faunası
SARP KAYALIKLARDA ASIRLIK SAVUNMA HATTI

Batman'ın Tarihi Kaleleri

İpek Yolu'nu ve Dicle geçitlerini kontrol etmek üzere sarp dağların zirvelerine inşa edilen kartal yuvaları.

Kozluk (Hezo)

Kozluk Kalesi

M.Ö. 400'lü yıllarda Pers ve Sasani dönemlerine uzanan kaya oyma kale; Orta Çağ boyunca Hezo Beyliği'nin merkezi olmuş ve vadileri gözetlemiştir.

Sason Dağları

Kandil ve Rabia Kaleleri

Sarp kanyonların girişini tutan, Bizans ve İslam ordularının çetin mücadelelerine sahne olmuş yüksek gözetleme kaleleri.

Hasankeyf Zirvesi

Hasankeyf Büyük Kalesi

Dicle'den 100 metre yükseklikteki kireçtaşı kütlesi üzerinde kurulan, Küçük ve Büyük Saray kalıntıları ile gizli su basamaklarına sahip hisar.

ASIRLIK DAMAK TADI

Batman Mutfağı

Mezopotamya'nın bereketli yayla etleri, buğdayı ve yabani dağ reyhanıyla harmanlanan eşsiz lezzetler.

Kuyu Tandır Ritüeli

Batman Büryan Kebabı

Derin taş kuyularda meşe odunu közü üzerine yerleştirilen su kazanının buharıyla saatlerce pişen kuzu etinin tırnak pide üstündeki lokum kıvamı.

Sabahın erken saatlerinde fırından çıkar
Sıcak Sac Lezzeti

Batman Şamböreği

İncecik açılan yufkanın kıyma, maydanoz ve soğanla doldurulup yağsız sacda pişirilmesi ve üzerine mis gibi tereyağı sürülmesiyle oluşan çıtır lezzet.

Soğuk yayık ayranı eşliğinde servis edilir
Coğrafi İşaretli Doğal Tat

Sason Çileği & Balı

2.977 metrelik Mereto Dağı eteklerinde kimyasal gübre kullanılmadan yetiştirilen tescilli aromatik çilekler ve saf karakovan yayla balı.

Organik tarım ve endemik çiçek nektarları
Batman Mutfağının Tüm Lezzetlerini İncele →
MEZOPOTAMYA'NIN YAŞAYAN SÖZLÜ HAFIZASI

Dengbêjlik Geleneği & Garzan Divanları

Batman ve çevresindeki Garzan Ovası, Mezopotamya'nın yüzyıllardır süregelen en saf sözlü edebiyat geleneği olan Dengbêjlik kültürünün en güçlü ocaklarından biridir. Hiçbir çalgı aletine ihtiyaç duymadan, yalnızca ciğerden gelen gırtlak nağmeleri ve doğaçlama destanlarla söylenen stranlar; aşkları, savaşları, Dicle taşkınlarını ve kahramanlıkları nesilden nesile aktarmıştır.

Dengbêj Şakiro'dan yöresel halk aşıklarına kadar Batman köy odalarında kurulan asırlık divanlar, bugün de kentin ruhunu beslemeye devam etmektedir.

Stran & Kılam
Çalgısız İnsan Sesiyle Yaşayan Tarih
Garzan divanlarında gece yarılarına kadar süren destan anlatımları, Batman'ın yazılı tarihten önceki hafızasıdır.
MERAK EDİLENLER

Sıkça Sorulan Sorular

Batman hakkında gezginlerin ve ziyaretçilerin en çok sorduğu soruların yanıtları.